Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 năm 2026 – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chiều 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 – phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI. Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng, phòng cháy, chữa cháy…

Tham dự cuộc họp có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, các Phó Thủ tướng Chính phủ, thành viên Chính phủ, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ; đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước; đồng chí Nguyễn Thị Hồng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Tô Ân Xô, Trợ lý Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đại diện lãnh đạo các cơ quan của Đảng và Quốc hội.

Phiên họp tập trung thảo luận về: Tình hình kinh tế – xã hội tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026, phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia; công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao tháng 4/2026; những điểm mới trong Quy chế làm việc của Chính phủ; nhiệm vụ cần tập trung chỉ đạo trong tháng 5 và thời gian tới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận phiên họp – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp. Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ những khó khăn, thách thức, tồn tại. Các tổ chức quốc tế dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sụt giảm nhưng sức ép lạm phát gia tăng. Ở trong nước, sức ép điều hành kinh tế vĩ mô còn lớn, nhất là về lãi suất, tỷ giá, lạm phát, nhập siêu. Tăng trưởng quý I chưa đạt kịch bản đề ra; các động lực tăng trưởng truyền thống chưa phát huy hết khả năng, các động lực tăng trưởng mới cần thời gian phát huy hiệu quả.

Cùng với đó là những hạn chế, bất cập liên quan vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến, các cơ sở dữ liệu quốc gia, ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn. Tội phạm ma túy, công nghệ cao, buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ, vệ sinh an toàn thực phẩm… còn phức tạp. 

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ, nhiệm vụ chung là phải quán triệt đầy đủ, kịp thời và tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết và chương trình hành động Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ; nhất là các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Kết luận 18-KL/TW của Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội về kinh tế – xã hội, Nghị quyết số 109/NQ-CP của Chính phủ và các thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp với các Bộ, cơ quan; bổ sung, cập nhật chương trình hành động của các bộ, ngành, cụ thể hóa thành các nhóm nhiệm vụ, giao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, cơ quan chủ trì, phối hợp và có kế hoạch để giám sát, kiểm tra, bảo đảm tiến độ, chất lượng thực hiện.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh một số nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

Thứ nhất, về thể chế, cơ chế chính sách, Thủ tướng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết. Siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, coi kết quả ban hành văn bản quy định chi tiết là tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ. Khi trình dự thảo luật, pháp lệnh phải có dự thảo hướng dẫn kèm theo; Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp cương quyết không xử lý nếu không có dự thảo hướng dẫn đi kèm. Tập trung xử lý dứt điểm các văn bản còn nợ ban hành và kiểm soát chặt phát sinh mới.

Các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm xây dựng, ban hành và trình ban hành 14 văn bản gồm: 2 nghị định, 1 quyết định, 11 thông tư quy định chi tiết 02 Luật (Luật Giám định tư pháp và Luật Bảo hiểm tiền gửi) có hiệu lực từ 01/5/2026.

Các bộ, cơ quan ngang bộ chủ động đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 150 văn bản gồm 81 nghị định, 03 quyết định, 66 thông tư quy định chi tiết các luật có hiệu lực từ 1/7/2026.

Cùng với đó, rà soát, lập danh mục và triển khai xây dựng văn bản quy định chi tiết 14 luật, nghị quyết đã được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Tập trung xây dựng, hoàn thiện hồ sơ các dự án luật trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, đặc biệt là để giải quyết các khó khăn, vướng mắc, trong đó nghiên cứu hợp nhất 2 luật Ngân sách nhà nước và Đầu tư công; sửa đổi Luật Đấu thầu, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Đất đai…

Nhóm nhiệm vụ, giải pháp thứ hai, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bộ liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời tập trung giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.

Thủ tướng yêu cầu theo dõi sát tình hình, chủ động dự báo, xây dựng kịch bản điều hành kinh tế vĩ mô, có phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời. Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước thường xuyên trao đổi, phối hợp đồng bộ, chặt chẽ; kết hợp hài hòa, hợp lý, hiệu quả giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác.

Bộ Tài chính khẩn trương đề xuất phương án phân bổ các nguồn tăng thu, tiết kiệm chi, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước 15/5; có giải pháp dự phòng về nguồn để bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia. Triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo về thuế, thu, chi ngân sách, thị trường chứng khoán, thị trường vốn; phối hợp với các cơ quan rà soát, hoàn thiện các quy định, phòng chống chuyển giá, trốn thuế.

Bộ Tài chính, các bộ và cơ quan liên quan rà soát, giao mục tiêu tăng trưởng trên từng lĩnh vực như đầu tư, tăng trưởng các ngành và chuyển đổi số, đổi mới công nghệ… cho các địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước. Hoàn thiện phương án đẩy mạnh sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước bảo đảm hiệu quả, không thất thoát, lãng phí, hoàn thành trong tháng 5/2026; cơ cấu lại hoạt động của Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước. Các tập đoàn, tổng công ty hoàn thành chỉ tiêu kinh doanh, phát triển sản xuất, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng.

Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước bám sát diễn biến về xuất nhập khẩu, nhập siêu, nhu cầu ngoại tệ, thanh toán, trả nợ; chủ động điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng linh hoạt, hài hòa – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ ba, về phát triển các ngành, lĩnh vực sản xuất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để đẩy mạnh các hoạt động sản xuất kinh doanh, như phối hợp với Ngân hàng Nhà nước tăng cường cho vay trong lĩnh vực thủy sản, lúa gạo…

Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến xuất nhập khẩu, nhập siêu, tăng trưởng xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước để kịp thời có các giải pháp hỗ trợ; tận dụng hiệu quả 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký và đẩy mạnh đàm phán các FTA mới để mở rộng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu; khẩn trương rà soát, bổ sung Quy hoạch điện VIII, bảo đảm cung ứng điện; khẩn trương trình đề án đổi mới, tái cơ cấu hệ thống phân phối xăng dầu; triển khai dự trữ năng lượng chiến lược, đa dạng hóa nguồn cung.

Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc; đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng, trọng điểm như sân bay Long Thành, Gia Bình; kịp thời hướng dẫn các địa phương về nguyên vật liệu xây dựng nếu có vướng mắc. Triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững; phát triển nguồn cung nhà ở xã hội với các loại hình mua, thuê và thuê mua; phấn đấu hoàn thành trên 110 nghìn căn hộ nhà ở xã hội trong năm 2026. 

Thứ tư, về khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ được giao để đẩy nhanh triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc, huy động, khơi thông các nguồn lực, phát huy vai trò động lực tăng trưởng mới của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, mang lại hiệu quả trong năm nay và những năm tiếp theo.

Bộ Công an phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương hoàn thành Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống điều phối giải quyết thủ tục hành chính, sớm đưa vào vận hành ổn định.

Thủ tướng lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát kỹ chương trình sách giáo khoa phổ thông để sửa đổi, bổ sung nếu cần thiết – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ năm, về phát triển lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội và bảo đảm đời sống nhân dân, Thủ tướng lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát kỹ chương trình sách giáo khoa phổ thông để sửa đổi, bổ sung nếu cần thiết; bảo đảm tiến độ, chất lượng xây dựng các trường học biên giới và hoàn thiện cơ chế quản lý, vận hành các trường sau khi hoàn thành; chuẩn bị đề án xây dựng trường học tại các địa bàn khó khăn khác như miền biển, bãi ngang…

Với Bộ Y tế, Thủ tướng lưu ý, cùng với làm tốt việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân, cần nghiên cứu, đề xuất cơ chế điều trị khi đã phát hiện ra bệnh hoặc dấu hiệu bệnh, nhất là với các đối tượng ưu tiên, cần quan tâm, hỗ trợ. Khẩn trương rà soát, nghiên cứu, sớm báo cáo Chính phủ các giải pháp hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả, giảm khâu trung gian với hệ thống phân phối dược. Giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc để đưa Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2 đi vào hoạt động.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương, quyết liệt triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Quốc hội và chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo và các bộ, cơ quan liên quan chậm nhất 10/5 hoàn thành hướng dẫn triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó hết sức lưu ý vấn đề nước sạch tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và di dời các khu dân cư để phòng ngừa sạt lở; quan tâm thực hiện tốt chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, đối tượng chính sách và giảm nghèo bền vững. 

Thứ sáu, về hoàn thiện tổ chức bộ máy và phân cấp, phân quyền, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện Quy chế làm việc của Chính phủ, các nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các bộ, ngành, trình Chính phủ ban hành trong quý II/2026. Tổ chức sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành chủ động xử lý các kiến nghị, đề xuất của các địa phương, tháo gỡ và xử lý triệt để khó khăn, vướng mắc.

Nhóm nhiệm vụ, giải pháp thứ bảy, Thủ tướng chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp để giữ vững quốc phòng, an ninh; triển khai hiệu quả, toàn diện công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt, hiệu quả các cam kết, thỏa thuận quốc tế.

Về Quy chế làm việc của Chính phủ, Thủ tướng nêu rõ, tinh thần của Quy chế là bám sát, tuân thủ các quy định của Hiến pháp, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là Luật Tổ chức Chính phủ, Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; trên cơ sở đó, đổi mới mạnh mẽ phương thức làm việc của Chính phủ, theo hướng tăng cường hiệu lực, hiệu quả, đơn giản hóa các thủ tục và tăng cường phân cấp, thể chế hóa đầy đủ các quy định của Đảng, Nhà nước đối với Chính phủ trong giai đoạn phát triển mới, xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo, phục vụ nhân dân, đoàn kết, phối hợp, đồng hành và liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh, trách nhiệm.

TS. Nguyễn Minh Chung – Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương. Ảnh: mattran.org

Chiều ngày 5.5.2026, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số” nhằm nghiên cứu, thảo luận về nội dung chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số, các giải pháp đột phá mang tầm chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Qua nghiên cứu cho thấy Dự thảo “Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” đã thể hiện sự chuẩn bị công phu, tiếp cận hệ thống, bám sát tinh thần Văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện để nâng cao tính chiến lược và khả năng tổ chức thực hiện.

Trước hết, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở “chuyển đổi số công tác tư tưởng” mà cần nâng lên một tầm cao mới – đó là quản trị niềm tin xã hội trong kỷ nguyên số. Nếu trước đây, công tác tư tưởng chủ yếu tập trung vào tuyên truyền, định hướng dư luận, thì hiện nay, thách thức lớn hơn nằm ở sự cạnh tranh về nhận thức, niềm tin và hệ giá trị trong xã hội. Không gian số đã trở thành môi trường hình thành nhận thức chủ yếu, đòi hỏi công tác tư tưởng phải chuyển mạnh sang mô hình “dẫn dắt – tương tác – phản hồi – điều chỉnh”, trong đó dữ liệu lớn và phân tích xã hội theo thời gian thực đóng vai trò nền tảng.

Cùng với đó, việc tổ chức hệ thống nhiệm vụ, giải pháp cần được cấu trúc lại theo các trục chiến lược rõ ràng để tránh dàn trải. Một cách tiếp cận phù hợp là xoay quanh ba trục chính: dữ liệu – nền tảng – công nghệ; nội dung – truyền thông – ảnh hưởng xã hội; con người – tổ chức – thể chế. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tập trung nguồn lực mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, nâng cao hiệu quả tổng thể của chiến lược.

Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống chỉ tiêu đánh giá. Hiện nay, các chỉ tiêu chủ yếu mang tính kỹ thuật như tốc độ phản ứng, tỷ lệ nội dung tích cực hay mức độ đào tạo cán bộ. Tuy nhiên, mục tiêu cốt lõi của công tác tư tưởng là củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội và giữ vững ổn định chính trị – xã hội. Vì vậy, cần bổ sung các chỉ tiêu phản ánh trực tiếp kết quả chính trị – xã hội, như mức độ đồng thuận đối với các chủ trương lớn, khả năng kiểm soát khủng hoảng thông tin, hay độ ổn định dư luận trong các thời điểm nhạy cảm.

Ở góc độ tổ chức thực hiện, một trong những “điểm nghẽn” hiện nay là cơ chế vận hành và phối hợp liên ngành. Việc phân tán dữ liệu, thiếu thống nhất trong thẩm quyền phản ứng khiến nhiều tình huống chưa được xử lý kịp thời. Đề án cần làm rõ hơn các vấn đề cốt lõi: chủ thể chịu trách nhiệm phát ngôn trong “giờ vàng”, cơ chế phối hợp giữa cơ quan Đảng – cơ quan quản lý Nhà nước – cơ quan báo chí – nền tảng số, cũng như trách nhiệm của người đứng đầu trong xử lý các tình huống tư tưởng phức tạp. Nếu không giải quyết triệt để, mục tiêu “phản ứng nhanh, định hướng sớm” khó đạt được trong thực tế.

Đặc biệt, cần nhìn nhận đầy đủ và đúng tầm vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội. Công tác tư tưởng ngày nay không chỉ diễn ra trong hệ thống chính trị mà chủ yếu trong xã hội, trong cộng đồng dân cư và trên không gian mạng – chính là địa bàn hoạt động đặc thù của Mặt trận. Do đó, các tổ chức này không chỉ là lực lượng phối hợp mà cần được xác định là lực lượng tổ chức, dẫn dắt và chuyển hóa nhận thức xã hội. Thông qua mạng lưới đoàn viên, hội viên rộng khắp, Mặt trận có thể xây dựng các mạng lưới xã hội có tổ chức trên không gian số, góp phần lan tỏa thông tin chính thống, phát hiện sớm vấn đề và phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Trong bối cảnh mới, việc gắn kết chặt chẽ công tác tư tưởng với công tác dân vận trở thành yêu cầu tất yếu. Sự hợp nhất hai lĩnh vực này đòi hỏi phải hình thành cách tiếp cận mới – “dân vận số”. Thực chất, công tác tư tưởng trên không gian mạng chính là quá trình tương tác trực tiếp giữa Đảng và Nhân dân – đây chính là nội dung chính của công tác dân vận. Mặt trận Tổ quốc cần đóng vai trò trung tâm trong kết nối, điều phối và tổ chức các hoạt động dân vận trên môi trường số.

Một nội dung quan trọng cần bổ sung trong dự thảo Đề án là cơ chế phản hồi xã hội hai chiều một cách có hệ thống. Trong xã hội số, thông tin từ người dân không chỉ là nguồn tham khảo mà phải trở thành một thành tố trong quá trình hoạch định chính sách. Việc thiết lập cơ chế tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến Nhân dân một cách bài bản không chỉ nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng mà còn góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Có thể thấy, công tác tư tưởng trong kỷ nguyên số đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mang tính lịch sử. Từ “định hướng dư luận”, cần tiến tới “dẫn dắt nhận thức và quản trị niềm tin xã hội”. Từ phạm vi trong hệ thống, phải mở rộng ra toàn xã hội với sự tham gia chủ động của Nhân dân. Trong tiến trình đó, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội chính là yếu tố then chốt, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân trên không gian mạng”, tạo nền tảng vững chắc cho ổn định và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

TS. Nguyễn Minh Chung – Ủy viên Ban Thường vụ,

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc,

các đoàn thể Trung ương

Đoàn Chủ tịch điều hành Đại hội. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; ông Phan Thanh Duy, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Cà Mau; ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cùng 270 hội viên dự đại hội.

Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam cho rằng, Cà Mau là tỉnh có phong trào văn học nghệ thuật phát triển mạnh, hình thành từ rất sớm. Việc hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu thành Cà Mau mới, mở ra không gian, điều kiện sáng tạo mới cho đội ngũ văn nghệ sĩ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, phát biểu tại Đại hội. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Hồng Quân đề nghị, văn nghệ sĩ tỉnh Cà Mau cần kết hợp tốt việc phát huy giá trị truyền thống về văn học nghệ thuật cùng với ứng dụng công nghệ số trong sáng tác. Đồng thời, đi sâu khai thác những chi tiết đặc sắc trong đời sống xã hội để có những tác phẩm mang hơi thở cuộc sống đương đại, quảng bá, giới thiệu làm nổi bật vùng đất và con người Cà Mau.

Đối với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đề nghị, cần quan tâm bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi để các văn nghệ sĩ trẻ có cơ hội phát huy sức trẻ, góc nhìn mới thông qua các tác phẩm văn hóa văn nghệ. Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tiếp tục hỗ trợ tỉnh Cà Mau về kinh phí cũng như tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, tham gia trại sáng tác để thúc đẩy phong trào văn học nghệ thuật Cà Mau ngày càng phát triển, xứng đáng với vị thế là địa phương vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, phát biểu chỉ đạo tại Đại hội. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN

Tại đại hội, ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho rằng, để thực thi sứ mệnh của văn học, nghệ thuật trong kỷ nguyên mới, đại hội cần quan tâm quán triệt đầy đủ quan điểm của Đảng về văn học, nghệ thuật. Đồng thời thực hiện tốt hơn nữa sứ mệnh của văn học, nghệ thuật là dẫn dắt, định hướng, truyền cảm hứng; đấu tranh bảo vệ, nuôi dưỡng, khẳng định cái mới, cái tích cực, tốt đẹp, chống thói hư, tật xấu, tệ nạn xã hội để hướng đến giá trị chân, thiện, mỹ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau mong muốn, đội ngũ văn nghệ sĩ cần sáng tạo những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao; phản ánh chân thực công cuộc đổi mới, khát vọng phát triển, vẻ đẹp quê hương và con người; phản ánh hơi thở của đời sống đương đại cùng nhịp điệu phát triển của miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh Cà Mau cũng cần bắt kịp xu thế sáng tạo văn học, nghệ thuật trong thời đại công nghệ số, từ tư duy sáng tạo, phương pháp sáng tác, cách thể hiện và tiếp cận công chúng… đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo đi đôi với việc coi trọng, đảm bảo tính hấp dẫn, chiều sâu tư tưởng và giá trị thẩm mỹ của các tác phẩm.

Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau đề ra các chỉ tiêu phấn đấu xây dựng và phát triển 1 Chi hội trực thuộc đủ điều kiện nâng lên thành Hội trực thuộc; có từ 25 – 30 hội viên của tỉnh được kết nạp vào các Hội chuyên ngành Trung ương; đăng cai tổ chức ít nhất 1 cuộc thi văn học nghệ thuật cấp khu vực; tổ chức 5 trại sáng tác, 3 cuộc hội thảo, tọa đàm chuyên đề; tổ chức khoảng 10 cuộc tập huấn, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm sáng tác. Bên cạnh đó, tổ chức khoảng 20 cuộc trưng bày, triển lãm tranh, ảnh thời sự nghệ thuật, giới thiệu tác phẩm mới; nâng cao chất lượng Tạp chí Văn nghệ Cà Mau và trang thông tin điện tử của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau trở thành kênh thông tin phong phú, hấp dẫn, phản ánh toàn diện, đầy đủ các lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật của tỉnh…

Ban Chấp hành Liên hiệp Hội văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031 ra mắt Đại hội. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 19 thành viên; ông Trần Ngọc Ẩn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Hội Nhà báo tỉnh Cà Mau nhiệm kỳ 2020-2025 tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031.

Dịp này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tặng Bằng khen cho các tập thể, cá nhân thuộc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật nhiệm kỳ 2020-2025./.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Huyền Thương

Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến các điểm cầu tỉnh ủy, thành ủy trên cả nước.

Hội nghị được tổ chức nhằm giúp các cơ quan báo chí, xuất bản, đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức nắm vững nội dung cốt lõi và những điểm mới trong các văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nhất là những chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về báo chí – xuất bản; văn hóa – văn nghệ; khoa học – công nghệ và nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới; từ đó, xây dựng chương trình hành động thiết thực thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Đồng thời, thông qua việc học tập, nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tuyên truyền sâu rộng tới đội ngũ làm công tác báo chí, xuất bản, văn nghệ sĩ, trí thức cả nước, tạo sự thống nhất về ý chí và hành động, chung sức, đồng lòng hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đề ra.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Huyền Thương

Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng

Trình bày chuyên đề “Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng”, GS. TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh: “Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, như một dấu mốc lịch sử đánh dấu sự chuyển giai đoạn trong quá trình đổi mới xây dựng, phát triển đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đại hội XIV không chỉ tổng kết chặng đường 40 năm đổi mới, 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại XIII, xác định đường lối, chủ trương, nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước trong 5 năm tới, mà còn định hình tư duy chiến lược, xác định tầm nhìn và phương hướng phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI”.

GS. TS Tạ Ngọc Tấn trình bày chuyên đề “Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng”. Ảnh: Huyền Thương

GS. TS Tạ Ngọc Tấn cho biết, Đại hội XIV của Đảng không chỉ là sự tiếp nối, mà là một bước phát triển mới về chất trong tư duy lý luận và hoạch định chiến lược phát triển đất nước. Điểm nổi bật là sự định hình một cách tiếp cận phát triển mang tính hệ thống, trong đó các yếu tố trung tâm, động lực, nền tảng, điều kiện bảo đảm và nhân tố quyết định được xác lập rõ ràng, gắn kết hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất. Sự phát triển đó phản ánh trình độ tư duy ngày càng chín muồi của Đảng trong việc xử lý mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn, giữa kế thừa và đổi mới, giữa nội lực và ngoại lực, giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời, khẳng định khả năng chủ động thích ứng và định hình con đường phát triển của Việt Nam trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp. Với những định hướng chiến lược đã được xác lập, Đại hội XIV tạo cơ sở vững chắc để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tư thế chủ động, tự tin và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Tại Hội nghị, GS. TS Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương đã khái quát quá trình hình thành, hoàn thiện đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và quan điểm xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

GS. TS Phùng Hữu Phú trình bày chuyên đề về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam. Ảnh: Huyền Thương

Từ các văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, theo GS. TS Phùng Hữu Phú, có thể nhận thức rõ 5 quan điểm cơ bản của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người trong kỷ nguyên mới là: Nhận thức mới về vai trò của văn hóa và tầm quan trọng đặc biệt của xây dựng, phát triển văn hóa, con người trong giai đoạn mới; Về phương châm xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam; Về vai trò, trách nhiệm xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam; Về đổi mới tư duy huy động, đầu tư, phát huy các nguồn lực cho xây dựng, phát triển văn hóa, con người; Về nhận thức đúng và giải quyết tốt các mối quan hệ nội tại của văn hóa.

“Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, trên cơ sở nghiên cứu, phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn Việt Nam qua 40 năm đổi mới; dự báo, phân tích những điều kiện, yêu cầu, xu thế phát triển văn hóa, con người trong giai đoạn mới, đã hoàn thiện quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Những tư duy, nhận thức mới, khoa học được thể hiện trong Văn kiện thật sự là kim chỉ nam cho quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc gắn với xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa từ nay đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, GS. TS Phùng Hữu Phú nhận định.

Báo chí, xuất bản Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng

Về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định: “Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đề ra yêu cầu trong kỷ nguyên mới, báo chí, xuất bản, truyền thông cần nỗ lực để đạt tới vai trò là người tiên phong trong định hướng, cầu nối phản ánh và thúc đẩy hành động, công cụ giám sát hữu hiệu để bảo đảm quá trình chuyển đổi tư duy quản trị từ quản lý sang kiến tạo phát triển, góp phần quan trọng xây dựng, thực hiện và bảo vệ đường lối, chủ trương, các nghị quyết của Đảng, bảo đảm tính cách mạng, chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phục vụ đất nước và nhân dân”.

Đồng chí Lê Quốc Minh trình bày chuyên đề “Quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”. Ảnh: Huyền Thương

Theo đồng chí Lê Quốc Minh, công tác báo chí, xuất bản Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Nếu biết tận dụng cơ hội, đổi mới kịp thời, chúng ta có thể xây dựng một nền báo chí, xuất bản hiện đại, có sức cạnh tranh cao, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước.

Ngược lại, nếu chậm đổi mới, chúng ta có thể tụt hậu, mất vai trò dẫn dắt trong hệ sinh thái truyền thông. Chính vì vậy, việc quán triệt và triển khai hiệu quả các quan điểm của Đại hội XIV về báo chí, xuất bản là yêu cầu sống còn đối với mỗi cơ quan báo chí, xuất bản.

Triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Trần Thanh Lâm, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị được tổ chức dành riêng cho đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, những người làm báo, xuất bản chính là sự khẳng định vị trí, vai trò, sự quan tâm, kỳ vọng lớn lao của Đảng, Nhà nước đối với lực lượng chủ lực, xung kích, trụ cột trong công tác tư tưởng, văn hóa, khoa học công nghệ của Đảng và Nhà nước ta.

Để việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực thực sự hiệu quả, đồng chí Trần Thanh Lâm đề nghị cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, các Liên hiệp Hội và hội chuyên ngành cần xác định việc học tập Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026, mà là nhiệm vụ xuyên suốt cả nhiệm kỳ và cần tổ chức triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả vào đặc thù của từng lĩnh vực.

“Mỗi sản phẩm báo chí, mỗi cuốn sách, mỗi tác phẩm nghệ thuật hay công trình khoa học ra đời trong giai đoạn này phải mang trong mình tinh thần của Nghị quyết, hơi thở của cuộc sống, phản ánh được khát vọng của cả dân tộc, hướng tới các giá trị nhân văn, giàu tính Đảng và thiết thực phục vụ nhân dân”, đồng chí Trần Thanh Lâm gợi mở.

Đồng chí Trần Thanh Lâm, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu kết luận Hội nghị. Ảnh: Huyền Thương

Đối với lĩnh vực báo chí xuất bản, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị, cần quyết tâm xây dựng nền báo chí xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí xuất bản cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Các cơ quan báo chí phải thực sự thực hiện tốt chức năng thông tin, tuyên truyền đúng, nhưng hay và sắc bén; giữ vai trò tiên phong, trụ cột, xung kích trên mặt trận tư tưởng của Đảng. Cùng với nội dung, cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện để nắm bắt và làm chủ không gian truyền thông, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng luận cứ khoa học và thuyết phục.

Đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, cần tiếp tục tham gia nhiều hơn nữa, trực tiếp hơn nữa để hiện thực hóa các nội dung về văn hóa. Có thêm nhiều tác phẩm, công trình văn hóa có sức lan tỏa rộng lớn, lâu dài, còn mãi với thời gian; tập hợp sức mạnh đại đoàn kết, làm giàu thêm giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Tập trung thúc đẩy sự phát triển công nghiệp hóa, công nghiệp văn hóa để các tác phẩm nghệ thuật không chỉ để thưởng thức mà còn là nguồn lực phát triển kinh tế, lan tỏa các giá trị Việt Nam ra thế giới.

Đối với trí thức, nhà khoa học, cần nghiên cứu, mạnh dạn đề xuất tháo gỡ nút thắt về cơ chế quản lý, đầu tư và quyền tự chủ đối với hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ. Xây dựng môi trường để trí thức, nhà khoa học được tự do sáng tạo, được cống hiến. Khoa học và công nghệ phải giải quyết được các bài toán thực tế về kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, góp phần đưa năng suất lao động và tốc độ tăng trưởng của đất nước đạt mức hai con số như mục tiêu đã đề ra.

Bên cạnh đó cần chú trọng yếu tố con người, theo đồng chí Trần Thanh Lâm, đây là khâu đột phá của mọi đột phá. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ báo chí, xuất bản, trí thức, văn nghệ sĩ đủ tâm và đủ tầm; đặc biệt là với các chuyên gia đầu ngành, các tài năng trẻ; đề cao đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tự do sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật và hệ giá trị dân tộc. Đồng thời, phải có mức đãi ngộ xứng đáng để thu hút được nhân tài vào những lĩnh vực quan trọng này.