Bài nói chuyện của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh trong cuộc gặp gỡ văn nghệ sỹ và các nhà hoạt động văn hóa ngày 7101987, tại Hà Nội được xác định như là kim chỉ nam cho việc tiếp cận quá trình văn học đổi mới ở Việt Nam diễn ra trong vòng 40 năm qua 1986-2026.

Arttimes - Đọng lại trong nghiệp văn của Hoàng Phủ Ngọc Tường là thể ký. Không chỉ về số lượng trong 16 tác phẩm chính đã xuất bản, thể ký chiếm 14 ấn phẩm, 2 ấn phẩm còn lại là thơ, mà ký của Hoàng Phủ Ngọc Tường rất đẹp - đẹp về nội dung và đẹp cả về hình thức biểu cảm.

Trong những thập niên đầu của thế kỉ XXI, đã xuất hiện khá nhiều các công trình nghiên cứu, phê bình tập trung nhận diện các bình diện sáng tác và tiếp nhận qua các khuynh hướng, hiện tượng nổi bật, góp phần bồi đắp tri thức về văn học nước nhà qua từng thời kì, nhất là thời kì Đổi mới hội nhập và giao lưu văn hóa thế giới. Trong đó, nghiên cứu về chính đời sống của văn học đương đại, về cái hiện tại chưa hoàn thành, dù đặt ra nhiều thách thức song vẫn nhận được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, thể hiện trong nhiều tập tiểu luận - phê bình.

Không ngẫu nhiên mà mốc Cách mạng tháng Tám năm 1945 luôn được đặt ra để người ta có thể dễ bề khảo sát sự khác nhau về văn chương trước đó và sau đó của cùng một tác giả. Không chỉ là sự hào hứng được đi từ thung lũng đau thương đến cánh đồng vui, như cách nói của Chế Lan Viên, mà với nhiều tác giả, đó chính là sự hào hứng được thực hiện cách mạng nghệ thuật trên dòng thác lũ ào ạt của cách mạng xã hội. Về mặt này, Nguyễn Đình Thi 1924 - 2003 và Nguyễn Tuân 1910 - 1987 là hai trường hợp khá tiêu biểu. Cũng cần phải nói ngay, đó là Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Tuân của giai đoạn 1946 - 1949. Còn sau Hội nghị tranh luận văn nghệ tại Việt Bắc cuối tháng 9 năm 1949, mọi chuyện đã khác đi rất nhiều.

Bài viết luận giải về viết tiểu thuyết đề tài chiến tranh cách mạng qua một số tiểu thuyết xuất bản gần đây.

Nhiều người làm nghề viết, đam mê viết, tự xác lập chân dung tinh thần của mình bằng hành động viết có tuyên ngôn Không thể sống mà không viết. Viết văn chương. Thế nhưng, sự thật là toàn bộ cái viết của họ, và của tất cả những người viết nói chung, sẽ trở nên vô nghĩa nếu không có sự tiếp nhận, tức là sự đọc văn chương hay sự tồn tại của người đọc văn học. Tôi phải dẫn giải điều này để nói rằng Khi cái viết được đề cao đến mức thiên lệch như vậy thì nó rất cần được cân bằng lại bằng những nghiên cứu về người đọc và cái đọc của người đọc.

Cuối thế kỷ XIX đầu XX, cũng như nhiều nước Đông Nam Á và Đông Á, Việt Nam và Indonesia đều trở thành thuộc địa của các nước tư bản phương Tây. Trải qua 34 thế kỷ kể từ ngày hai đất nước tuyên bố nền độc lập của mình, dấu ấn thuộc địa vẫn còn hiện hữu trên nhiều phương diện, nhưng tinh thần giải thuộc địa cũng chưa bao giờ giảm sút, mà ngược lại, ngày càng mạnh mẽ trong hành trình đi tới của mỗi dân tộc gắn với những tiến bộ của nhân loại. Dù vậy, trong cả hai nền văn học, tác phẩm về giai đoạn lịch sử này chưa có nhiều. Hai tiểu thuyết Mẫu Thượng Ngàn Nguyễn Xuân Khánh, 2006 và Đẹp là một nỗi đau Eka Kurniawan, 2002 ra đời gần như cùng thời điểm, thuộc trong số những tác phẩm ít ỏi nhưng đặc sắc, tái hiện thời kỳ lịch sử đầy biến động và đau thương của hai dân tộc.

Trong lần đầu tiên gõ cửa thể loại truyện ngắn, Khải Đơn không chọn bước đi an toàn. Tập truyện ngắn Con rối hát ngoài rừng xa vừa được ra mắt của chị là một tập truyện táo bạo và lặng lẽ, nơi tác giả dấn thân vào một địa hạt vừa mơ hồ vừa rợn ngợp, nơi con người, thiên nhiên và linh hồn trôi dạt vào nhau như khói sương không hình tướng.

Từ hơn nửa thế kỷ nay, giới báo chí và văn chương Nam Định đã rất quen thuộc với tên gọi, đồng thời là bút danh Lưu Tuấn Hùng.

Arttimes - Xin được nói ngay Văn hóa đây không hẳn là bằng cấp. Trong hồ sơ lý lịch luôn có một mục cần khai Trình độ văn hoá, và ai cũng ghi theo bằng cấp THPT, trung cấp, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ. Văn hoá rộng hơn bằng cấp rất nhiều. Khái niệm về trình độ văn hoá đề cập trong bài viết này xin tuyệt nhiên không gắn liền với bằng cấp, mà muốn bàn đến sự hiểu biết, hoặc chữ nghĩa là tri thức.

Nhà văn Bích Ngân quê ở Cà Mau. Chị hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, là Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh, hội viên Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam,… Chị đã in 20 tác phẩm gồm nhiều thể loại tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện hài hước, tạp văn, kịch bản sân khấu. Tập thơ đầu tay Nghiêng về phía nỗi đau với bút danh Trịnh Bích Ngân chứa đựng nhiều điều mới mẻ của một cá tính sáng tạo độc đáo.

Người xưa mà nhà văn – không thẻ Trần Bảo Định bàn về khát vọng của họ là những tên tuổi nay đã ở cõi khác hơn bảy thập kỷ Có thể gọi họ là nhà cách mạng, là danh nhân; bà góa phụ Trần Văn Sĩ người bạn cùng chí hướng với Tạ Thu Thâu, đã bị tù Côn Đảo với Nguyễn An Ninh và mất ở đó còn tôn vinh họ là vĩ nhân là ngôi sao sáng của dân tộc…

Thơ ca trong dòng chảy cuộc sống có những con người xem đó như tình yêu, nhịp thở; như cây cầu nối những tâm hồn đồng điệu để mà rung động, để mà tri ân và yêu thương gìn giữ. Tập sách Con chữ tấm lòng của nhà thơ Phạm Trung Tín chính là một hành trình như thế. Và hành trình ấy được bắt đầu bằng sự trải nghiệm của một người lính - một cựu chiến binh - một nhà thơ - một tấm lòng thủy chung son sắt với thơ, với đời.

Không biết khi in Cồn quê xứ Nxb Hội Nhà văn, 2025, các nhà thơ đương đại Bình Định có liên tưởng gì với nhóm Bàn thành tứ hữu năm xưa hay không, chỉ biết, trong không gian đương đại, việc in chung một tập thơ là một điều vô cùng thú vị. Thú vị ở chỗ, vấn đề không phải một tập thơ bởi điều này dường như quá dễ, mà có lẽ ở rất nhiều cộng cảm về văn hóa, văn chương, về tình yêu quê hương xứ sở, và về sự mến thương nhau đến độ, đương nhiên. Nếu thơ là sinh quyển đặc biệt của tâm hồn thì Cồn quê xứ rất đúng với nhận xét ấy. Trên vùng đất hào sảng, khí khái, ngang tàng, Cồn quê xứ là tiếng nói riêng khác của những tâm hồn nghệ sĩ phong phú, lãng mạn, dịu nhẹ, lắng sâu.

Ai đã từng đọc truyện ngắn Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam, ắt phải nhận rằng ông tác giả thuộc họ Nguyễn Tường ở Cẩm Giàng, Hải Dương này là tay đệ nhất hạng trong việc chơi ánh sáng. Những cái đốm sáng liu riu lờ mờ buồn buồn trong đêm ga xép phố huyện tưởng cứ thế kéo dài mãi, chợt ào một cái, đoàn tàu về Hà Nội chạy qua, sáng rực rỡ, sáng lấp lánh, sáng lóa mắt, đột ngột như một vệt sao băng. Ánh sáng ấy mất hút, để lại trong lòng hai chị em Liên - hai nhân vật trong truyện - một nuối tiếc ngậm ngùi khôn xiết. Ấy là vì chúng thèm Hà Nội - nhớ rằng đây là Hà Nội trước năm 1945, thủ phủ của Liên bang Đông Dương thuộc Pháp - đô thị lớn, biểu tượng của văn minh hiện đại, cái vẫy gọi sự thay đổi cuộc đời với những người dân quê và dân tỉnh lẻ ở xứ thuộc địa lúc bấy giờ.