diễn đàn

Xét văn hóa, văn học bằng ngôn ngữ học – một hướng đi của học giả Phan Ngọc

Trong nghiên cứu văn học và văn hóa, học giả Phan Ngọc có một cách tiếp cận riêng vận dụng những tri thức và thao tác của ngôn ngữ học để nhận diện nét khu biệt của đối tượng, từ đó tìm hiểu những vấn đề thuộc về nội dung thông qua hình thức. Với ông, nghiên cứu hình thức không phải là rơi vào chủ nghĩa hình thức, mà là dùng hình thức để giải quyết những vấn đề về nội dung, đi tìm nội dung của hình thức. Cách tiếp cận ấy được thể hiện qua nhiều công trình nghiên cứu, đặc biệt là Tìm hiểu phong cách Nguyễn Du trong Truyện Kiều, Cách giải thích văn học bằng ngôn ngữ học và Thử xét văn hóa, văn học bằng ngôn ngữ học.

Nguyễn Trí Huân – nhà văn của những trang viết buồn thời hậu chiến

Có một nhận định rất phổ biến về mối quan hệ khăng khít, hữu cơ giữa con người tinh thần, tình cảm của nhà văn với phong cách văn chương trong các tác phẩm của ông ta Phong cách, ấy chính là con người. Nhận định này, theo tôi, đương nhiên không áp dụng được cho một số rất đông các nhà văn, những người mà con người giữa đời thực với con người trong văn chương của họ khác xa nhau, thậm chí nhiều khi đối nghịch nhau như mây trắng trên trời cao với bùn lầy nước đọng dưới mặt đất. Nhưng với nhiều nhà văn khác thì lại đúng như thế người sao văn vậy. Một trong những nhà văn ấy, một người lính của Quân đội nhân dân Việt Nam thời chống Mỹ, người viết không nhiều và cả đời cũng chỉ viết duy nhất về cuộc chiến tranh ấy cùng những dư chấn thời hậu chiến của nó âm ỉ, dai dẳng, đau đến thấu tâm can, ấy là nhà văn Nguyễn Trí Huân.

Văn học về Thăng Long – Hà Nội trong thời hiện đại

Chữ quốc ngữ - tiếng Việt với một nền văn học hiện đại - văn học mới Việt Nam phát triển ngày càng mạnh mẽ từ đầu thế kỷ XIX. Văn học thời 1930- 1945 là một minh chứng hùng hồn thời kỳ phát triển rực rỡ buổi đầu như Một thời đại mới trong thi ca Hoài Thanh. Văn học về Thăng Long - Hà Nội cũng từ truyền thống bước vào thời kỳ phát triển mới.

Dịch thơ và thơ dịch

Dịch thơ vô cùng khó. Phải là dịch giả từng trải, phải có tâm hồn của một nhà thơ, hay là một nhà thơ thực thụ, thì mới có thể dịch thành công thơ nước ngoài.

Bốn mươi năm văn học đổi mới (1986 – 2026) – Tiếp cận tổng quan từ phương diện văn hóa

Bài nói chuyện của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh trong cuộc gặp gỡ văn nghệ sỹ và các nhà hoạt động văn hóa ngày 7101987, tại Hà Nội được xác định như là kim chỉ nam cho việc tiếp cận quá trình văn học đổi mới ở Việt Nam diễn ra trong vòng 40 năm qua 1986-2026.

Hoàng Phủ Ngọc Tường – người thổi hồn vào ký

Arttimes - Đọng lại trong nghiệp văn của Hoàng Phủ Ngọc Tường là thể ký. Không chỉ về số lượng trong 16 tác phẩm chính đã xuất bản, thể ký chiếm 14 ấn phẩm, 2 ấn phẩm còn lại là thơ, mà ký của Hoàng Phủ Ngọc Tường rất đẹp - đẹp về nội dung và đẹp cả về hình thức biểu cảm.

Nghiên cứu văn học Việt Nam đương đại: Cơ hội và thách thức

Trong những thập niên đầu của thế kỉ XXI, đã xuất hiện khá nhiều các công trình nghiên cứu, phê bình tập trung nhận diện các bình diện sáng tác và tiếp nhận qua các khuynh hướng, hiện tượng nổi bật, góp phần bồi đắp tri thức về văn học nước nhà qua từng thời kì, nhất là thời kì Đổi mới hội nhập và giao lưu văn hóa thế giới. Trong đó, nghiên cứu về chính đời sống của văn học đương đại, về cái hiện tại chưa hoàn thành, dù đặt ra nhiều thách thức song vẫn nhận được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, thể hiện trong nhiều tập tiểu luận - phê bình.

Nguyễn Đình Thi cạnh Nguyễn Tuân, những trang viết cách mạng đầu thời kháng Pháp

Không ngẫu nhiên mà mốc Cách mạng tháng Tám năm 1945 luôn được đặt ra để người ta có thể dễ bề khảo sát sự khác nhau về văn chương trước đó và sau đó của cùng một tác giả. Không chỉ là sự hào hứng được đi từ thung lũng đau thương đến cánh đồng vui, như cách nói của Chế Lan Viên, mà với nhiều tác giả, đó chính là sự hào hứng được thực hiện cách mạng nghệ thuật trên dòng thác lũ ào ạt của cách mạng xã hội. Về mặt này, Nguyễn Đình Thi 1924 - 2003 và Nguyễn Tuân 1910 - 1987 là hai trường hợp khá tiêu biểu. Cũng cần phải nói ngay, đó là Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Tuân của giai đoạn 1946 - 1949. Còn sau Hội nghị tranh luận văn nghệ tại Việt Bắc cuối tháng 9 năm 1949, mọi chuyện đã khác đi rất nhiều.

Viết về chiến tranh – một cách neo giữ ký ức lương thiện

Bài viết luận giải về viết tiểu thuyết đề tài chiến tranh cách mạng qua một số tiểu thuyết xuất bản gần đây.

Vì một xã hội đọc lành mạnh

Nhiều người làm nghề viết, đam mê viết, tự xác lập chân dung tinh thần của mình bằng hành động viết có tuyên ngôn Không thể sống mà không viết. Viết văn chương. Thế nhưng, sự thật là toàn bộ cái viết của họ, và của tất cả những người viết nói chung, sẽ trở nên vô nghĩa nếu không có sự tiếp nhận, tức là sự đọc văn chương hay sự tồn tại của người đọc văn học. Tôi phải dẫn giải điều này để nói rằng Khi cái viết được đề cao đến mức thiên lệch như vậy thì nó rất cần được cân bằng lại bằng những nghiên cứu về người đọc và cái đọc của người đọc.

Mẫu Thượng Ngàn” và “Đẹp là một nỗi đau” từ góc nhìn hậu thuộc địa

Cuối thế kỷ XIX đầu XX, cũng như nhiều nước Đông Nam Á và Đông Á, Việt Nam và Indonesia đều trở thành thuộc địa của các nước tư bản phương Tây. Trải qua 34 thế kỷ kể từ ngày hai đất nước tuyên bố nền độc lập của mình, dấu ấn thuộc địa vẫn còn hiện hữu trên nhiều phương diện, nhưng tinh thần giải thuộc địa cũng chưa bao giờ giảm sút, mà ngược lại, ngày càng mạnh mẽ trong hành trình đi tới của mỗi dân tộc gắn với những tiến bộ của nhân loại. Dù vậy, trong cả hai nền văn học, tác phẩm về giai đoạn lịch sử này chưa có nhiều. Hai tiểu thuyết Mẫu Thượng Ngàn Nguyễn Xuân Khánh, 2006 và Đẹp là một nỗi đau Eka Kurniawan, 2002 ra đời gần như cùng thời điểm, thuộc trong số những tác phẩm ít ỏi nhưng đặc sắc, tái hiện thời kỳ lịch sử đầy biến động và đau thương của hai dân tộc.

Không gian văn chương mới mẻ trong “Con rối hát ngoài rừng xa” của Khải Đơn

Trong lần đầu tiên gõ cửa thể loại truyện ngắn, Khải Đơn không chọn bước đi an toàn. Tập truyện ngắn Con rối hát ngoài rừng xa vừa được ra mắt của chị là một tập truyện táo bạo và lặng lẽ, nơi tác giả dấn thân vào một địa hạt vừa mơ hồ vừa rợn ngợp, nơi con người, thiên nhiên và linh hồn trôi dạt vào nhau như khói sương không hình tướng.

Ký và truyện ngắn của Lưu Tuấn Hùng

Từ hơn nửa thế kỷ nay, giới báo chí và văn chương Nam Định đã rất quen thuộc với tên gọi, đồng thời là bút danh Lưu Tuấn Hùng.

Trình độ văn hóa của người sáng tác

Arttimes - Xin được nói ngay Văn hóa đây không hẳn là bằng cấp. Trong hồ sơ lý lịch luôn có một mục cần khai Trình độ văn hoá, và ai cũng ghi theo bằng cấp THPT, trung cấp, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ. Văn hoá rộng hơn bằng cấp rất nhiều. Khái niệm về trình độ văn hoá đề cập trong bài viết này xin tuyệt nhiên không gắn liền với bằng cấp, mà muốn bàn đến sự hiểu biết, hoặc chữ nghĩa là tri thức.

tin đọc nhiều

- Quảng Cáo -spot_imgspot_img