Tiểu thuyết Dòng sông mang lửa 2012 của Thiếu tướng, nhà văn Hồ Sỹ Hậu là một tác phẩm đáng chú ý trong văn học về đề tài chiến tranh. Tác phẩm tái hiện chân thực và sinh động kỳ tích lịch sử của bộ đội đường ống xăng dầu Trường Sơn thời kháng chiến chống Mỹ, đồng thời thể hiện rõ nét cảm hứng lãng mạn cách mạng - tức nguồn cảm hứng lạc quan, lý tưởng, hướng về tương lai chiến thắng, giúp con người vượt lên gian khổ ác liệt của cuộc chiến.

Nhà văn Ma Văn Kháng được đông đảo người đọc, cả người đọc bình thường và người đọc chuyên sâu, biết đến chủ yếu qua thể loại tiểu thuyết. Những Vùng biên ải, Đồng bạc trắng hoa xòe, Mưa mùa hạ, Mùa lá rụng trong vườn, Đám cưới không có giấy giá thú, Ngược dòng nước lũ - tức những tác phẩm được Ma Văn Kháng viết vào giai đoạn sung sức nhất của tuổi đời và tuổi nghề - đã đủ để làm nên một sự nghiệp tiểu thuyết dày dặn đáng nể trong văn chương Việt Nam hiện đại. Nhưng sự dày dặn đáng nể ấy cũng kèm theo tác dụng phụ nó đã hầu như che mắt người đọc khỏi một Ma Văn Kháng của thể loại truyện ngắn. Không rõ điều ấy là thiệt thòi cho nhà văn hay thiệt thòi cho người đọc, nhưng dù thế nào thì truyện ngắn Ma Văn Kháng vẫn có đó, tự định vị một khoảnh riêng trong truyện ngắn Việt Nam kể từ thập niên bảy mươi của thế kỷ XX đến nay. Có thể phải nói về nhiều cái riêng của truyện ngắn Ma Văn Kháng, ở đây tôi sẽ chỉ đề cập một thôi riêng, bởi những nhân vật như là hiện thân của cái nghịch dị.

Nhà văn muốn trưởng thành cũng giống như cây phải chăm bón. Có điều khác với cây được người chăm bón, nhà văn chủ yếu phải tự chăm bón mình. Không ai đọc thay nhà văn, cũng không ai có thể đi, có thể sống thay nhà văn được.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, tình hình văn học - nghệ thuật ở Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều thay đổi, chuyển biến tích cực. Văn học thiếu nhi, trong đó có thơ, ở Thành phố mang tên Bác, có sự phát triển đa dạng, độc đáo không chỉ về đề tài, nội dung mà còn ở hình thức thể hiện. Bài viết khái quát các chặng đường phát triển và những thành tựu nổi bật của thơ viết cho thiếu nhi trong đời sống văn học ở Thành phố Hồ Chí Minh nửa thế kỉ qua.

Truyện Kiều không chỉ là di sản tinh thần vô giá của dân tộc, Truyện Kiều và danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Du còn là đối tượng của một kho tàng nghiên cứu đồ sộ trong và ngoài nước. Tuy nhiên, sự phân tán của các công trình khoa học cùng những hạn chế về điều kiện công bố, tiếp cận đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng những bệ đỡ bền vững cho hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, quảng bá không chỉ với Truyện Kiều mà cả các công trình khoa học nói chung.

Nhà văn, dẫu là những tài năng lớn, trước hết cũng là một con người nhưng đâu là cái tư chất riêng của nhà văn so với những người làm những ngành nghề khác Nghề văn cũng là một nghề như trăm nghìn nghề nghiệp khác nhưng đâu là cái đặc thù của cái nghề Ai bảo mắc duyên vào bút mực Sống đời mang lấy số long đong Nguyễn Bính - Xuân tha hương này Quá trình sáng tạo của một nhà văn diễn ra như thế nào, có thể tường minh được không hay còn có những góc khuất, những bí ẩn, những điều huyền diệu như là những thứ bất khả tri. Nhiều nhà lý luận văn học và cũng không ít nhà văn nổi tiếng đã viết về vấn đề này, và người đọc vẫn còn mong chờ, vẫn khao khát được đọc tiếp những công trình như thế. Vui mừng thay, cuốn sách Phút giây huyền diệu - nhà văn và quá trình sáng tạo, tập tiểu luận và bút kí về nghề văn của nhà văn Ma Văn Kháng do Nhà xuất bản Đại học Sư phạm vừa ấn hành năm 2025, đã đem đến cho bạn đọc những điều họ đang mong chờ, trong đó, có những bài đã chạm được đến vấn đề cốt lõi của lý luận văn học, về nhà văn và quá trình sáng tạo.

Trước hết, xin nói ngay, bài viết này không phải một nghiên cứu hay một khảo cổ văn học, mà chỉ là những ghi chép của một người làm nghề dạy học, qua đó ít nhiều gợi ra không khícâu chuyện lý luận, phê bình văn chương đương đại.

Nhà văn Xuân Đức là người nặng nghĩa tình với quê hương Quảng Trị và đối với miền đất Quảng Trị, nhà văn Xuân Đức là nhân vật rất đặc biệt.

Văn hóa soi đường cho quốc dân đi Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lưỡng quốc Tiến sĩ Đỗ Văn Khang là một nhà lý luận văn học nghệ thuật, một cây bút tài năng và bản lĩnh, 40 năm từng giảng dạy ở hai khoa Khoa Văn học và Khoa Triết học của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội.

Nhiều năm nay, nghĩ đến đời sống văn chương thơ phú, tôi hay nghĩ đến những số phận dường như do cuộc sống trên quê hương xứ sở đầy gian khổ đau thương và thật nhiều sóng gió đã đưa đến với thơ, trở thành nhà thơ. Nguyễn Đắc Lập là một phận thơ như vậy.

Từ khi ra đời đến nay Đảng ta luôn quan tâm đến văn hoá, văn học nghệ thuật. Trong Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, có 84 lần nhắc đến hai chữ văn hoá, trong đó 11 lần nhấn mạnh đến cụm từ phát triển văn hoá. Đảng đưa văn hoá vào trung tâm của công cuộc phát triển đất nước Phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hoá, con người là nền tảng; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên.

Nhà thơ Đặng Quốc Việt tuổi Đinh Hợi, là hội viên Hội Nhà văn Hà Nội. Tôi quen biết anh năm 2018, ngày cùng nhau học lớp Bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du khóa 12. Hai anh em sêm sêm tuổi nhau, cùng lớn lên gần hai bờ sông Ninh quê hương. Anh sống chất phác, hiền lành, dễ hòa đồng nên được nhiều bạn bè quý trọng. Anh phát lộ năng khiếu thơ khá sớm.

Văn học nghệ thuật Việt Nam từ sau ngày đất nước thống nhất đã phát triển theo hướng đa dạng hóa, toàn cầu hóa, vừa kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống, vừa không ngừng tiếp thu tinh hoa nhân loại. Trong bối cảnh mới, yêu cầu phát triển càng đặt ra những đòi hỏi gắt gao hơn. Bài viết tập trung phân tích những cơ hội và thách thức đối với hoạt động sáng tác và quảng bá văn học Việt Nam ra thế giới cũng như việc tiếp thu tinh hoa nhân loại trong điều kiện của cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, cha ông ta đã lấy điểm tựa văn hoá vững chắc để xây dựng nền độc lập Như nước Đại Việt ta từ trước Vốn xưng nền văn hiến đã lâu Nguyễn Trãi. Truyền thống ấy được kế thừa, phát huy và nâng cao ở thời đại Hồ Chí Minh.