Không biết khi in Cồn quê xứ Nxb Hội Nhà văn, 2025, các nhà thơ đương đại Bình Định có liên tưởng gì với nhóm Bàn thành tứ hữu năm xưa hay không, chỉ biết, trong không gian đương đại, việc in chung một tập thơ là một điều vô cùng thú vị. Thú vị ở chỗ, vấn đề không phải một tập thơ bởi điều này dường như quá dễ, mà có lẽ ở rất nhiều cộng cảm về văn hóa, văn chương, về tình yêu quê hương xứ sở, và về sự mến thương nhau đến độ, đương nhiên. Nếu thơ là sinh quyển đặc biệt của tâm hồn thì Cồn quê xứ rất đúng với nhận xét ấy. Trên vùng đất hào sảng, khí khái, ngang tàng, Cồn quê xứ là tiếng nói riêng khác của những tâm hồn nghệ sĩ phong phú, lãng mạn, dịu nhẹ, lắng sâu.

Tôi sẽ vẫn giữ nguyên quan điểm riêng của mình rằng, tiểu thuyết Màu rừng ruộng, được viết cách đây hai mươi năm 2006, vào cái lúc nhà văn Đỗ Tiến Thụy còn bị gọi là tác giả trẻ, mới thật là tác phẩm gây ấn tượng mạnh hơn cả về văn chương của anh. Chứ không phải tiểu thuyết Con chim joong bay từ A đến Z, xuất bản năm 2017, được tái bản nhiều lần, bản gần nhất là của Công ty sách Tao Đàn 2025. Nhưng nói như vậy không có nghĩa là tôi phủ nhận Con chim joong bay từ A đến Z.

Bà Gánh gánh gồng gồng là bà Nguyễn Thị Xuân Phượng, sinh năm 1929, bà chủ phòng tranh Lotus nổi tiếng ở TP Hồ Chí Minh, tác giả hồi ký Gánh gánh gồng gồng, cuốn sách đã được cả hai tổ chức là Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh trao giải cao nhất về văn xuôi năm 2020.

Ai đã từng đọc truyện ngắn Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam, ắt phải nhận rằng ông tác giả thuộc họ Nguyễn Tường ở Cẩm Giàng, Hải Dương này là tay đệ nhất hạng trong việc chơi ánh sáng. Những cái đốm sáng liu riu lờ mờ buồn buồn trong đêm ga xép phố huyện tưởng cứ thế kéo dài mãi, chợt ào một cái, đoàn tàu về Hà Nội chạy qua, sáng rực rỡ, sáng lấp lánh, sáng lóa mắt, đột ngột như một vệt sao băng. Ánh sáng ấy mất hút, để lại trong lòng hai chị em Liên - hai nhân vật trong truyện - một nuối tiếc ngậm ngùi khôn xiết. Ấy là vì chúng thèm Hà Nội - nhớ rằng đây là Hà Nội trước năm 1945, thủ phủ của Liên bang Đông Dương thuộc Pháp - đô thị lớn, biểu tượng của văn minh hiện đại, cái vẫy gọi sự thay đổi cuộc đời với những người dân quê và dân tỉnh lẻ ở xứ thuộc địa lúc bấy giờ.

Những câu chuyện trong cuốn sách Tình yêu bọ xít của tác giả Nguyễn Hoàng Diệu Thuỷ đã khắc họa chân thật, giản dị nhiều góc cạnh của cuộc sống hiện đại, để thấy rằng dù ở thời đại nào, còn thiếu thốn hay đã đủ đầy vật chất thì những đứa trẻ vẫn cần tình yêu thương.

Nếu lịch sử văn học được bắt đầu bằng sử thi Gilgamesh, thì lịch sử nhân loại bắt đầu bằng sinh thể mong manh từ lòng mẹ. Khát vọng của sử thi Gilgamesh là hướng đến sự trường tồn, vượt qua cái chết. Nhưng, chỉ có văn chương, thi ca mới có thể trường tồn, còn sự sống của thân xác con người dù cứu chuộc bằng cách gì cũng chỉ hữu hạn. Khát vọng của người mẹ là được nhìn thấy sự lớn lên, lớn lên một cách tử tế. Trước khi có thi sĩ, đã có người mẹ; trước khi có anh hùng, đã có đứa trẻ, trước khi có tiếng kèn thắng trận, đã có những lời ru.

Hồi đang là sinh viên đại học năm thứ hai, tôi có một anh bạn vong niên rất thân. Anh học tiếng Pháp, ra trường đã dăm ba mùa, nhưng chưa đi làm ở đâu, chỉ ngồi nhà dịch sách, làm thơ, vì nhà anh có cửa hàng mặt phố. Anh em tôi chơi với nhau cùng trong nhóm các anh giai phố cổ. Các anh đều đã tốt nghiệp đại học, mỗi người một nghề, ai cũng giỏi giang, thông minh, và yêu quý tôi như em gái út. Nhưng tôi thân với anh tiếng Pháp nhất, vì anh hiền, tinh tế, lại chiều tôi hơn cả. Bao giờ gặp, anh cũng có quà cho tôi, lúc thì gói ô mai mặn mặn chua chua, khi thì phong oản xanh đỏ thơm thơm mùi bột nếp và nước hoa bưởi, hay một cuốn sách mà anh biết chắc là tôi sẽ thích, ví như cuốn Hoàng tử bé của Saint-Exupéry, bản in khá xưa, anh sưu tầm được ở hiệu sách cũ.

Với tập 5, tập khép lại bộ tiểu thuyết sử thi Nước non vạn dặm viết về cuộc đời và sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ đã quyết định lấy một nhan đề mang tính khái quát hóa rất cao Việt Nam - Hồ Chí Minh.

Cầm tập truyện ngắn Linh hồn ký ức vừa ấn hành năm 2025 của Phạm Công Thắng, ngay lập tức tôi nổi máu tò mò khi tác giả bảo rằng đây là tập truyện ngắn ma mị - tâm linh. Tôi đọc ngay trang 191, trang cuối cùng - trang mục lục. Các tiêu đề của 20 truyện ngắn đã thực sự cuốn hút tôi Ảo mộng Tân Đảo, Bí mật ngôi biệt thự ma, Bản án địa ngục, Bóng ma trong khu đô thị hoang, Giấc mộng oan hồn, Hồn lạc chốn trần gian, Hẹn nhau trong cõi mộng, Lời sám hối cuối cùng, Linh hồn ký ức, Lối về của oan hồn, Mộng dữ trong căn nhà cổ, Người tình từ cõi âm, Oan hồn dưới hố sâu, Thầy kỳ - Ảnh sư cõi mộng, Yêu nhau nơi cõi khác…

Nếu có đủ sự hiểu biết, thời gian đầm mình trong sách vở cũng như trong thực tế đời sống, và cả sự dũng cảm đương đầu với cái khó, có lẽ người viết sẽ phải tính đến chuyện cho ra đời một công trình nghiên cứu nhằm trả lời câu hỏi tính cách nhân cách văn hóa thực sự của người Việt là gì Tuy nhiên trong khuôn khổ của một bài báo, thì đó là điều muôn lần bất khả. Vì thế, người viết sẽ tự giới hạn công việc của mình chỉ ở một nội dung thôi, đó là lẩy ra một vài nét trội trên cơ sở đọc kho tàng tục ngữ Việt Nam.

Quái, vòng tuần hoàn thời gian như guồng máy công nghiệp, năm nào chả giống năm nào mà sao năm nay ông Hoàn lại thấy hình như là cái Tết đến muộn hơn mọi năm

Những ngày cuối năm bỗng nhớ nhà văn Lê Lựu. Lê Lựu luôn ám ảnh tôi từ những ngày đầu cầm bút cách đây 30 năm. Mùa hè Trại viết Đồ Sơn năm 1996, trước hai nữ văn sĩ xinh đẹp tuổi đôi mươi Trần Thanh Hà và Như Bình, Lê Lựu vuốt lọn tóc xoăn tít vẻ nghiêm chỉnh nói Cậu còn trẻ ra biển mà chơi. Văn chương đâu dễ dàng thế được. Không khéo tội nợ cả đời chứ báu gì. Cứ thế nhé.

Trong lịch sử của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại và đương đại, thật khó có thể tìm ra được một trường hợp tương tự Văn Cao 1923 - 1995. Bởi ở ông tất cả dường như đều là vượt ngưỡng sự cường tráng của sức sáng tạo, sự đa dạng về tài năng thiên phú, và tinh thần tiên phong khai mở những lối mòn để rộng đường cho những giấc mơ, những khát vọng tự do tung cánh. Di sản nghệ thuật của ông, mỗi khi được tính sổ, dễ khiến người ta phải choáng ngợp vì vẻ đẹp và sự giàu có của nó.

Bốn giờ chiều, phòng thay áo nữ của Bệnh viện Đại học Y Nam California đông như hậu trường sân khấu thời trang.