Nếu nhìn dưới góc độ học thuyết văn học xanh, thì tác phẩm Cuộc phiêu du của Chép Hồng của Phạm Hồng Điệp có thể xem là một trong những biểu hiện khá rõ nét của xu hướng văn chương sinh thái Việt Nam thời kỳ mới. Điều đáng chú ý là tác phẩm này không chỉ kể một câu chuyện phiêu lưu, mà còn xây dựng một triết lý cộng sinh giữa con người – thiên nhiên – sự sống. Ở đây, Chép Hồng không đơn thuần là một con cá. Nó là biểu tượng của sự sống, khả năng thích nghi, khát vọng vượt giới hạn và hành trình đi tìm sự hài hòa trong thế giới đang biến đổi.

Dường như trong thơ Nam Thanh, từ Tình sen 2020, Con đường anh hái 2021 đến Nhắm mắt vào sẽ thấy 2023 vừa có sự quen thuộc, nhất quán trong thi hứng lại có sự vượt thoát, biến ảo ở cách nhìn và cách diễn đạt, nhất là trong tập thơ mới nhất Trong thanh lặng NXB Hội Nhà văn, 2025 vừa thăng hoa vừa khơi gợi, bung nở mà tinh tế, giản dị mà khác lạ của một cái tôi tràn đầy năng lượng trong cảm hứng sáng tạo.

Phải chăng tình yêu thơ ca không còn đất sống trong tâm hồn con người hiện đại, khi cơn lốc của đời sống công nghiệp, đời sống đô thị và cái gọi là lối sống gấp đang nghiền thời gian sống của chúng ta thành từng mảnh vụn Đã có lúc nhiều nhà thơ tự hỏi Thơ cần cho ai, cần cho mọi người hay chỉ cần cho riêng ta, Thơ sống thế nào trong thời đại kỹ thuật số, trong thời điện tử hoá đang rút dần đất sống của thơ Nguyễn Việt Chiến

Có những cuốn sách khiến ta phải đọc lại, vì lần đầu đọc xong cứ đầy lên trong ta cảm giác hoài nghi về phẩm tính văn chương của nó. Khúc lãng du cụ Mén của Phạm Hồng Điệp NXB Hội Nhà văn, 2026 là một trường hợp như vậy. Thoạt đọc, ta dễ ngỡ đây chỉ là những bài thơ rời về đời sống nông thôn với khoai, ruộng, riu tép, bữa cơm quê…, với những chi tiết tản mạn, vụn vặt, thậm chí đôi lúc quá đà trong miêu tả đời sống thân xác. Nhưng đọc liền mạch, ta nhận ra, các bài thơ ráp nối lại thành một dòng chảy, xoay quanh một nhân vật duy nhất là cụ Mén. Đây có thể xem là một trường ca phân mảnh, trong đó mỗi bài là một lát cắt, nhưng toàn bộ gộp tạo thành một đời sống đang vận động.

Tháng 2 năm 1979, trong những ngày trên biên giới phía Bắc, chàng trai xứ Huế vừa tốt nghiệp trường Đại học Nông nghiệp được phân công về một nông trường heo hút đất Lâm Đồng. Vốn có chút năng khiếu văn chương, tưởng xin được về Đà Lạt, nhưng phải hai năm sau, anh mới được về báo Lâm Đồng, rồi lần lượt báo Tuổi trẻ Lâm Đồng, phụ trách chương trình văn nghệ Đài phát thanh truyền hình 1988- 2007, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Lâm Đồng khóa IV.

Phạm Hồng Điệp là một tên tuổi vang dội khi ông sáng lập và dẫn dắt khu công nghiệp Nam Cầu Kiền tại Hải Phòng - một mô hình khu công nghiệp sinh thái tiên phong ở Việt Nam theo hướng kinh tế tuần hoàn, bền vững, thúc đẩy hoạt động du lịch. Ông thuộc số ít những doanh nhân mới đây có thành tựu lớn về hoạt động phát triển văn hóa - nghệ thuật, đã được vinh danh 2 kỷ lục Việt Nam và thế giới về thơ và số lượng bài thơ được phổ nhạc nhiều nhất. Và mới đây, tháng 42026, tác giả Phạm Hồng Điệp gây ngạc nhiên đối với bạn đọc khi ông, qua NXB Hội Nhà văn, công bố tập thơ song ngữ Việt - Anh gợi biểu cảm mạnh bởi cái tên có phần độc lạ Khúc lãng du cụ Mén.

Ngày 952026, tại Hà Nội, Viện Nhân học Văn hóa và Khóa 6 Trường Viết văn Nguyễn Du tổ chức ra mắt tập thơ Thơ viết cho mình của Đại tá, nhà văn Phùng Văn Khai. Tập thơ đến từ tấm lòng thành thực, những suy tư riêng tư của tác giả về con người, lịch sử, thời cuộc và thân phận với giọng thơ giàu suy tưởng, mong muốn góp phần làm giàu trí tuệ, tâm hồn mỗi người chúng ta trong cuộc sống.

Nhà văn Phùng Văn Khai có một sức viết và lao động làm sách đáng nể, khiến bạn đọc, bạn nghề đồn đoán chuyện vui về tác giả này, như là giai thoại thú vị. Chỉ trong ba năm gần đây, bốn quyển sách, khổ 16x24cm, nghìn rưỡi trang ra đời, đó là Thơ Phùng Văn Khai; 86 gương mặt văn nghệ sĩ; Danh tướng triều Trần; Thơ danh nhân, chân dung văn nghệ sĩ. Sau nhiều năm viết truyện ngắn, làm thơ, nay anh đã nổi danh về tiểu thuyết lịch sử. Cuối năm 2025, nhà văn có thêm tập bản thảo Thơ viết cho mình. Có thể xem đây trọn vẹn một tập thơ.

Cuốn sách Tựa thinh không của tác giả Ada dAdamo đã chạm đến trái tim độc giả bằng sự chân thực đến nghẹn ngào và tình mẫu tử thiêng liêng hiếm có trong nghịch cảnh, đồng thời gợi nên những cuộc đối thoại sâu sắc về tình yêu, sự mất mát và ý nghĩa của cuộc sống qua lăng kính của một người mẹ.

Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Kiền là người có nhiều công lao trong xây dựng các công trình chiến đấu trên quần đảo Trường Sa, là người đầu tiên cùng đồng đội đưa hàng nghìn tấn đất phủ xanh đảo đá khô cằn… góp phần giữ vững thế trận nơi đầu sóng của Tổ quốc trong giai đoạn từ những năm 1980 - thời điểm đất nước còn nhiều khó khăn, thiếu thốn và tình hình biển đảo diễn biến căng thẳng.

Có những bài thơ không cần nhiều chữ lạ, không cần hình ảnh chói lọi, chỉ cần một từ - một từ duy nhất - được đặt đúng chỗ, đúng lúc, là đủ làm người đọc dừng lại, nhìn vào mình và tự hỏi. Nhiều của tác giả Hồng Gai là một bài thơ như vậy.

Tuy Trung Trung Đỉnh, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Trọng Tín và Phạm Ngọc Tiến là những cá tính văn chương độc bản nhưng họ đều có điểm chung là những người lính đã đi qua những mùa nắng cháy và mưa bom khốc liệt, để rồi sau bao thăng trầm, họ chưng cất tất cả vào tập truyện ngắn Thời tiết của ký ức.

Tọa đàm Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ do Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp cùng Khoa Văn học – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức đã mang đến những góc nhìn đa dạng về đời sống văn học thiếu nhi hiện nay, về vị trí, vai trò của văn học thiếu nhi trong đời sống đương đại, và cách người viết trẻ hiện nay tiếp cận thế giới tâm hồn trẻ thơ.

Những ngày Văn học châu Âu năm 2026 diễn ra từ ngày 6 – 1752026 tại Hà Nội, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh, và được triển khai qua một chuỗi các buổi tọa đàm, workshop, trưng bày sách và các hình thức tương tác, cùng khám phá chủ đề Nỗi cô đơn và sự đoàn kết từ nhiều góc nhìn văn học và văn hóa khác nhau.