Tổng thống Ukraine Zelensky kêu gọi một cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump để giải quyết những vấn đề nhạy cảm nhất, đặc biệt là vấn đề lãnh thổ.
Ông Zelensky chờ gặp Tổng thống Síp Nikos Christodoulides hôm 4/12 (ảnh: Reuters)
Ông Zelensky: Sẵn sàng gặp cấp lãnh đạo với Mỹ
Trong cuộc họp báo với các phóng viên (được Văn phòng Tổng thống Ukraine công bố hôm 24/12), ông Zelensky cho biết, phái đoàn Ukraine và Mỹ đã tiến gần tới việc hoàn thiện kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm.
“Đây là một văn kiện khuôn khổ, là nền tảng để chấm dứt xung đột. Một văn kiện chính trị giữa chúng tôi, Mỹ, châu Âu và Nga”, ông Zelensky nói.
“Chúng tôi sẵn sàng gặp phía Mỹ ở cấp lãnh đạo cao nhất để giải quyết các vấn đề nhạy cảm. Những vấn đề như tranh chấp lãnh thổ cần được thảo luận ở cấp lãnh đạo”, ông Zelensky nói thêm.
Theo ông Zelensky, kế hoạch hòa bình 20 điểm mà Ukraine mới công bố là bước tiến đáng kể so với kế hoạch 28 điểm mà Mỹ đề xuất trước đó, bị Kiev cho là có lợi cho Moscow.
Theo kế hoạch mới, Ukraine sẽ duy trì quân đội thường trực 800.000 người, với các đảm bảo an ninh được ký kết với Mỹ, châu Âu.
“Chúng ta có thể thấy một Ukraine mạnh mẽ, được hỗ trợ bởi các nước sẵn sàng hợp tác, với cơ chế giám sát tuân thủ hòa bình và quy định cụ thể về cách ứng phó trước bất kỳ hành động gây hấn nào”, ông Zelensky nói.
Ông Zelensky cho biết, giới chức Mỹ – Ukraine cũng đã làm việc để xây dựng một số văn kiện, liên quan đến vấn đề hợp tác, đầu tư tái thiết sau xung đột.
Tuy nhiên, đến nay, Nga và Ukraine vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về vấn đề lãnh thổ.
Ông Zelensky nói rằng đề xuất của Ukraine là “giữ nguyên hiện trạng”, ngừng giao tranh theo giới tuyến hiện tại. Trong khi đó, Nga muốn Ukraine rút toàn bộ lực lượng khỏi vùng Donetsk – nơi Ukraine còn kiểm soát khoảng 25% lãnh thổ.
Theo ông Zelensky, Mỹ mong muốn các bên thỏa hiệp và hướng tới thiết lập khu phi quân sự hoặc khu kinh tế tự do trong khu vực.
Ông Zelensky cũng cho biết chưa có sự đồng thuận về số phận của nhà máy điện Zaporizhia, hiện do Nga kiểm soát. Kiev đang đề xuất thành lập một khu kinh tế nhỏ tại đây.
Tổng thống Ukraine nhấn mạnh, Moscow đang nghiên cứu kế hoạch hòa bình 20 điểm, sau đó sẽ xác định các bước tiếp theo. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo xung đột có thể tiếp diễn nếu Nga không đồng ý dừng giới tuyến hiện tại.
“Chúng tôi muốn nói rằng: Nếu tất cả khu vực đều được đưa vào (tiến trình đàm phán) và nếu chúng ta giữ nguyên vị trí hiện tại, thì có thể đạt được một thỏa thuận”, ông Zelensky nói.
“Nhưng nếu chúng ta không đồng ý giữ nguyên hiện trạng, thì chỉ có 2 khả năng: Hoặc xung đột tiếp diễn, hoặc sẽ phải đưa ra quyết định khác liên quan đến các vùng kinh tế tiềm năng”, ông Zelensky cảnh báo.
Về vấn đề gia nhập NATO, ông Zelensky cho biết, Ukraine không đồng ý với các điều khoản của kế hoạch hòa bình 28 điểm. Theo đó, nước này phải từ bỏ nguyện vọng gia nhập NATO.
Theo ông Zelensky, việc Ukraine có gia nhập NATO hay không phụ thuộc vào quyết định của các thành viên trong khối này, chứ không dựa trên thỏa thuận với Nga.
Nga kín tiếng về kế hoạch hòa bình
Phát biểu hôm 24/12, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, đặc phái viên Kirill Dmitriev đã báo cáo với Tổng thống Nga Putin về kết quả chuyến đi Miami (Mỹ) hồi tuần trước để liên hệ với các đặc phái viên của Tổng thống Trump.
Tổng thống Nga Putin đã nhận được kết quả làm việc tại Mỹ của ông Kirill Dmitriev, Điện Kremlin cho biết (ảnh: Reuters)
Ông Peskov từ chối bình luận về phản ứng của Nga đối với các đề xuất mà Mỹ, Ukraine đưa ra.
“Quan điểm của Nga đã được các đồng nghiệp từ phía Mỹ nắm rõ”, ông Peskov nói.
“Hiện tại, chúng tôi sẽ xem xét các thông tin mà Tổng thống nhận được để xây dựng lập trường tiếp theo và tiếp tục liên lạc thông qua các kênh sẵn có càng sớm càng tốt”, ông Peskov nói thêm.
