Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn là người con xã Thuần Hưng, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Đồng đất quê hương đã nuôi dưỡng tâm hồn anh và cho anh những bước đi khang trang, dài rộng, sự trưởng thành để mỗi khi trở về quê hương chính là một sự hướng tới với những trọng trách trong khả năng nhiệt huyết và trí tuệ của anh.
Thuần Hưng, vùng đất cổ nơi châu thổ sông Hồng với rất nhiều di chỉ, di tích văn hoá lịch sử từ thời Hồng Bàng, tiếp đến Hùng Vương, tiếp đến Hai Bà Trưng dựng nền độc lập, tiếp đến Đinh, Lý, Trần, Lê, Nguyễn và hôm nay là thời đại Hồ Chí Minh thì vẫn nguyên ở đó những vẻ đẹp thuần hậu, chất phác, thảo thơm tình nghĩa của mỗi người dân với quê hương và nguồn cội.
Quê hương đi mấy vẫn gần. Dù nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn bước chân có đặt khắp miền Tổ quốc, khắp trời Phi, trời Âu, các nước bốn biển năm châu thì tình cảm của anh, trí tuệ của nhà văn vẫn dành phần hướng về quê hương nguồn cội, nơi chôn rau cắt rốn của mình. Đó chính là vẻ đẹp nhất của mỗi con người chúng ta, những đóng góp lặng thầm với quê hương đất nước.
Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn và nhà văn Phùng Văn Khai
Chúng tôi trong một cuộc tìm đến với mảnh đất Thuần Hưng quê hương nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn, bên gốc đa lịch sử Sài Thị, nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Hưng Yên đã được nghe đồng chí Bí thư Đào Xuân Huy kể những câu chuyện về lịch sử truyền thống hào hùng của cha ông, nhất là của bảy đồng chí trong Chi bộ đầu tiên nay đã theo về thế giới người hiền.
Trong câu chuyện của đồng chí Bí thư họ Đào đã nhắc nhiều về nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn với sự trân trọng và nhất là niềm tin, sự tự hào về một người con của quê hương. Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn vốn luôn ấp ủ và thực hiện những việc làm có ích cho quê hương Thuần Hưng – Khoái Châu của mình. Anh luôn mời các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử, nhà văn, nhà thơ có tên tuổi trong cả nước về với Thuần Hưng, viết về Thuần Hưng, nói về Thuần Hưng.
Giáo sư Sử học Lê Văn Lan, khi về với Thuần Hưng đã có những phát biểu rất sâu sắc về lịch sử, về trầm tích của địa danh Lịch sử Đại Mang Bộ, nơi các vị vua Trần trong cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông lần thứ hai (1285) đã sử dụng làm hành doanh tập kết quân lương, chiến thuyền, binh lực từ các ngả để từ đó chỉ huy cuộc phản công với những chiến thắng lẫy lừng: Hàm Tử, Tây Kết, Chương Dương mà sau này đã thể hiện rõ trong lời thơ của Thượng tướng Trần Quang Khải:
Chương Dương cướp giáo giặc
Hàm Tử bắt quân thù
Thái bình tu trí lực
Non nước ấy ngàn thu
(Tụng giá hoàn kinh sư).
Giáo sư Lê Văn Lan đã phân tích và khẳng định địa thế chiến lược của đại mang bộ gắn liền với nhánh sông Cửu An nối thông với sông Hồng và các vùng đầm lầy liên thông xuống đầm Dạ Trạch chính là hiểm địa trời ban để quan quân nhà Trần phát huy thế mạnh thuỷ quân từng bước, từng trận đánh tan giặc phương Bắc, giành lại giang sơn gấm vóc.
Từ vị thế và ý nghĩa văn hoá lịch sử của mỗi vùng đất, nhất là địa danh Đại Mang Bộ trên quê hương Thuần Hưng, Khoái Châu, Hưng Yên, rất cần các thế hệ trẻ hôm nay tìm hiểu và khơi thông nguồn mạch bằng các việc làm cụ thể, các biểu tượng cụ thể như: xác lập và khẳng định vị trí, tầm quan trọng của các di chỉ, di tích; khơi dựng mới, trùng tu, tôn tạo các di tích văn hoá lịch sử đúng với tầm vóc của nó; thực hiện các hoạt động lễ hội trên tinh thần khoa học lịch sử để củng cố và phát huy sức mạnh văn hoá cội nguồn theo đúng tinh thần về phát triển bản sắc văn hoá dân tộc mà Đảng ta, nhà nước ta đã chỉ rõ góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân trong đó có bà con nhân dân đất Thuần Hưng, Khoái Châu, Hưng Yên.
Trong cuộc trao đổi với chúng tôi, các đồng chí lãnh đạo địa phương, nhất là nhân dân địa phương đều mong muốn những việc làm thiết thực về văn hoá lịch sử sẽ ngày càng được quan tâm nhiều hơn nữa, thiết thực hơn nữa. Bí thư xã Đào Xuân Huy khi trao đổi với nhà văn Phùng Văn Khai – Phó tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội và đạo diễn truyền hình tỉnh Hưng Yên Trần Ngọc Anh đã rất phấn khởi cho biết khu di tích cây đa Sài Thị gắn với sự ra đời của chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Hưng Yên từ khi được xây dựng khang trang với một số hạng mục trong đó có Nhà lưu niệm chính là địa điểm giáo dục truyền thống giàu ý nghĩa với thế hệ trẻ.
Mỗi dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn, các thế hệ học sinh, các đoàn thể thanh niên, thiếu niên, nhi đồng, phụ lão đều tới đó ôn lại truyền thống văn hoá lịch sử, ôn lại truyền thống quê hương cách mạng cũng chính là làm giàu tri thức của mình, nâng cao đời sống văn hoá tinh thần của các tầng lớp nhân dân.
Từ thực tiễn ấy, nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn trong các cuộc trở về quê hương, làm việc với chính quyền địa phương, anh đều ấp ủ phải làm điều gì đó có ích, nhất là phải khơi dậy các giá trị truyền thống văn hoá lịch sử một cách bền vững nhất. Anh thường xuyên trao đổi với lãnh đạo địa phương, với nhà báo Trần Ngọc Anh, nhà văn Phùng Văn Khai về những trăn trở của mình và động viên, khích lệ, thậm chí là “giao nhiệm vụ” tới các bạn đồng nghiệp để họ chung tay góp sức với vùng quê xứ nhãn.
Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn.
Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn luôn đau đáu nhiều công việc với cộng sự ở các mảng khác nhau. Anh không chỉ tham gia tích cực và có những đóng góp thiết thực với quê hương mà còn giành nhiều tâm huyết và tình cảm với các vấn đề văn hoá lịch sử trên cả nước trong đó có việc hỗ trợ các chương trình, các cá nhân giới thiệu và xuất bản các tác phẩm có giá trị góp vào đời sống văn hoá, văn học nghệ thuật thời gian vừa qua.
Đó là những tác phẩm: Kẻ thù vô hình Covid 19; Làm giàu muôn đời; Nhà văn Lê Lựu – Văn chương và số phận; Nhạc sĩ Đoàn Bổng – Bắt đầu từ đôi mắt; Triệu Vương phục quốc; Trưng Nữ Vương; PGS.TS.Phùng Minh Hiến – Những nẻo đường sáng tạo thơ ở một số thi sĩ Việt Nam thời hiện đại… đã cho thấy tấm lòng thơm thảo và tầm nhìn, biên độ khoa học xã hội nhân văn sâu sắc của nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn.
Dành lời tri ân, nhạc sĩ Đoàn Bổng đã xúc động viết: Gần đây, tôi được biết đến nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn và nhà văn Phùng Văn Khai với tấm lòng thơm thảo, tri ân đến các văn nghệ sĩ đã có công lao và đóng góp nhất định đối với văn hóa, văn học nghệ thuật nước nhà, ví như việc hai nhà văn tổ chức xuất bản cuốn sách “Nhà văn Lê Lựu – văn chương và số phận” vừa ra mắt rất thành công.
Tôi cũng được biết, hai nhà văn có ý tưởng sẽ cùng nhau hợp tác và liên hệ từ các nguồn tài trợ xã hội để xuất bản những cuốn sách, các tập thơ có giá trị của các nhà văn, nhà thơ, góp phần đóng góp thiết thực cho nền văn học, nghệ thuật nước nhà và phong trào văn hóa đọc của mọi người dân. Lan tỏa hơn nữa tinh thần nhiệt huyết, đam mê, dũng cảm, dấn thân trong việc học tập, đọc sách suốt đời cho thế hệ trẻ tương lai của đất nước, chung tay xây dựng Tổ quốc Việt Nam khang trang, bền vững.
Đó cũng là sự chân thành của nhạc sĩ với các nhà văn.
Chúng tôi tạm dời mảnh đất Thuần Hưng, Khoái Châu, Hưng Yên giữa lúc tiết trời mùa thu dịu nhẹ cao xanh thoáng rộng thoang thoảng hương sen độ cuối mùa. Dọc đường, vô vàn sắc hoa khoe hương thơm nhuỵ thắm dọc các triền đê bờ bãi sông Hồng cho chúng tôi cảm giác như bơi trên sóng lúa mênh mang.
Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn, anh như con đường làng thầm lặng đã bao năm, như vạt lúa đồng trĩu hạt, như vạt ngô đất bãi trổ cờ mướt mát, như những con thuyền ngoài sông phấp phới cờ đỏ sao vàng đang thì thầm chuyển động cùng đất đai nguồn cội tạo nên sắc vóc mới cho quê hương, đất nước đang đổi mới từng ngày.
Nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn với quê hương nguồn cội Thuần Hưng, Khoái Châu, Hưng Yên đã cho chúng tôi cảm nhận thêm về vẻ đẹp của con người bình dị, thiết thân.
