Thị trường xăng dầu Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn “xanh hóa”.
Từ ngày 1/6/2026, thị trường xăng dầu Việt Nam chính thức bước vào một bước ngoặt lớn khi xăng khoáng truyền thống không còn được phân phối, thay vào đó chỉ còn hai loại xăng sinh học là E5 RON92 và E10 RON95. Đây là thay đổi mang tính hệ thống, không chỉ tác động đến thói quen tiêu dùng mà còn tái cấu trúc toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu trong nước.
Theo lộ trình của Bộ Công Thương trong Thông tư 50/2025/TT-BCT, từ thời điểm trên, toàn bộ xăng không chì sẽ được phối trộn ethanol để tạo thành xăng E10 sử dụng phổ biến trên toàn quốc, trong khi E5 tiếp tục được duy trì đến ít nhất năm 2030 nhằm phục vụ các dòng xe cũ hoặc nhóm người dùng chưa sẵn sàng chuyển đổi.
Việc “đóng lại” kỷ nguyên xăng khoáng đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách năng lượng, khi Việt Nam đẩy nhanh mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết tăng trưởng xanh. Cơ quan quản lý nhấn mạnh đây không phải sự thu hẹp lựa chọn của người tiêu dùng, mà là sự thay đổi cấu trúc nhiên liệu theo hướng đồng bộ hóa toàn thị trường với nhiên liệu sinh học.
Ở góc độ thị trường, sự thay đổi này buộc các doanh nghiệp xăng dầu phải điều chỉnh mạnh hệ thống nhập khẩu, pha chế và phân phối. Chuỗi cung ứng ethanol – nguyên liệu chính để sản xuất xăng sinh học – trở thành mắt xích quan trọng hơn bao giờ hết, kéo theo nhu cầu đầu tư vào hạ tầng phối trộn và kho chứa. Điều này có thể làm tăng chi phí vận hành trong ngắn hạn, nhưng được kỳ vọng giúp giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu trong dài hạn.
Với người tiêu dùng, tác động rõ nhất nằm ở thói quen sử dụng nhiên liệu. Dù cơ quan quản lý khẳng định phần lớn phương tiện hiện nay tương thích với E10, vẫn tồn tại tâm lý thận trọng, đặc biệt với xe đời cũ hoặc người dùng lo ngại về mức tiêu hao nhiên liệu và độ ổn định động cơ. Đây cũng là lý do E5 tiếp tục được duy trì như một “lớp đệm chuyển đổi” trong giai đoạn đầu.
Ở chiều ngược lại, các chuyên gia cho rằng việc phổ biến xăng sinh học có thể tạo ra tác động tích cực về môi trường, giảm khí thải CO₂ và thúc đẩy ngành nông nghiệp ethanol nội địa. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào chất lượng nhiên liệu, khả năng thích ứng của phương tiện và mức độ đồng bộ của chính sách giá.
Nhìn tổng thể, từ 1/6 không chỉ là thay đổi về sản phẩm tại cây xăng, mà là bước chuyển mang tính chiến lược trong cách Việt Nam tiếp cận bài toán năng lượng: cân bằng giữa tăng trưởng, an ninh năng lượng và mục tiêu “xanh hóa” nền kinh tế.
